Broedeieren

Het rapen, selecteren en bewaren van broedeieren
In het voorjaar komen bij menig fokker de kriebels weer in de buik, de tijd van het rapen van broedeieren is aangebroken. Bij veel fokkers is vaak gebleken dat veel fokkers verschillende manieren hanteren voor het rapen en bewaren van de broedeieren. Waar de één de eieren in de eierendoosjes bewaard, heeft de ander een ingewikkeld systeem om de eieren dagelijks te keren.

Administratie

Wanneer we serieus bezig zijn met onze hobby, dan willen we graag met zo weinig mogelijk kuikens een zo hoog mogelijk resultaat boeken. Een goede fokadministratie is dan noodzakelijk. Hiervoor zijn inmiddels goede computerprogramma's op de markt. Met deze programma's kunnen we hele stambomen bijhouden en ook de eigenschappen van de dieren invoeren. 

Veel fokkers houden de administratie nog steeds bij in een schrift. Ook deze methode is natuurlijk prima. Wanneer we de mogelijkheid hebben dan is het fokken van 1 op 1 het beste, dus 1 hen bij 1 haan. Dan weten we precies wie de moeder en vader van het dier zijn. Omdat niet iedereen de beschikking heeft over veel ruimte is deze methode niet altijd geschikt. We zullen dan moeten kiezen voor 1 haan met bijvoorbeeld 4 of 3 hennetjes. Probleem is echter dat we niet exact weten welke hen welk ei gelegd heeft. En dat staat een goede administratie in de weg. Valnesten is een mogelijkheid.

Legkasten

Wanneer de hen een ei legt dan zou dat eigenlijk gemerkt moeten worden. Het vermelden van het ring- of hoknummer op het ei voldoet vaak al prima. Als het maar een uniek nummer is. Bij meerdere hennen in één hok is dit echter moeilijk. Valnestcontrole is dan ideaal. Hoe gaat dit in z’n werk; in ieder hok staan een aantal legkasten met een klep er voor. De hen kan de legkast wel in maar er niet meer uit. Pas wanneer de fokker de hen eruit haalt kan het dier eruit. De fokker kan dan echter het ringnummer op het ei noteren en zo weten wie de moeder is. Op deze manier is zeer geschikt voor de fokkers die meermalen daags bij de hokken komen. 

Voor fokkers die slechts eenmaal daags bij de hokken komen is valnestcontrole niet geschikt. De hennen zullen te lang in een opgesloten legkast moeten blijven. Wanneer we meerdere hennen in één hok hebben, dan is het zaak de eieren goed te bestuderen. Vaak zijn er per hen wel verschillen in de eieren zichtbaar. Op die manier kan vaak toch wel een goede administratie worden gehouden. 

Wanneer we een merk aanbrengen op een ei dan kan dit het beste met een potlood worden gedaan. Nooit met een stift een ei merken, omdat de inkt van de stift door de eischaal heen voor vergiftiging kan zorgen. 

Plaats merktekens altijd aan de puntige kant van het ei. Dit voorkomt dat wanneer het kuiken uit het ei is het merkteken niet meer zichtbaar is.

Op eivorm selecteren 

De eerste selectie van uw dieren begint al bij de broedeieren. Lang niet ieder ei is een broedei. Er zijn een paar dingen waarop we moeten letten. Een van de belangrijkste zaken is de vorm van het ei. Als een ei een afwijkende vorm heeft moeten we het niet gebruiken. Ook eieren met een gemarmerde schaal zijn niet geschikt om mee te broeden.

De broedeieren bewaren 

Een broedei is de baarmoeder voor het kuiken. Daarom dient een broedei met de grootste zorg behandeld te worden. Voor het verkrijgen van een goed broedei is de juiste voeding, huisvesting en verzorging van de ouderdieren noodzakelijk. Ook de hygiëne speelt een grote rol.

Beschadigde eieren zijn niet bruikbaar en het bewaren van de eieren moet op een verantwoorde wijze geschieden. Op dit onderdeel wordt in dit artikeltje nader ingegaan. 

De bewaring van de broedeieren moet in een schone, stofvrije ruimte plaats vinden. Liefst niet in de ruimte waar ook de moederdieren zich bevinden. De temperatuur van het pas gelegd ei is ca. 41 °C. Bij deze temperatuur is de kiemschijf (het embryo) nog volop in ontwikkeling. Doordat het ei afkoelt wordt deze ontwikkeling stopgezet. De overlevingskansen van het embryo zijn het grootst als de temperatuur van het ei?inhoud binnen 5 à 6 uur na het leggen van 41 °C naar minder dan 25 °C wordt verlaagd. Enkele keren per dag rapen is dus een voordeel omdat dan de bewaartemperatuur snel bereikt kan worden. 

Ook de bewaartemperatuur is van belang. Eieren die korter dan 4 dagen bewaard worden voordat ze in de broedmachine of onder de kloek gaan kunnen bij een temperatuur van 
18 °C nog hele goede resultaten geven. Worden de eieren daarentegen langer dan 10 dagen bewaard, dan is een temperatuur van 10 °C tot 12 °C het maximum. Kortom, hoe langer de bewaarperiode des te lager is de gewenste bewaartemperatuur. 

De luchtvochtigheid is van invloed op het vochtverlies van de broedeieren. Hoe lager de relatieve luchtvochtigheid (RV), des te hoger is het vochtverlies van de broedeieren. De hoeveelheid vocht in het broedei is gedeeltelijk nodig voor de vorming van het kuiken en voor een deel voor het goede verloop van het broedproces. Worden de eieren slechts een paar dagen bewaard dan zal een lage RV totaal geen invloed hebben op de ontwikkeling en de uitkomst van de kuikens. Worden de eieren echter gedurende langere tijd bewaard dan zal bij een lage RV door vochtverlies met een lage uitkomst en mindere kwaliteit van de kuikens rekening gehouden moeten worden. Vooral bij een slechte schaalkwaliteit (oudere moederdieren) neemt de kans op extra vochtverlies toe.

Een goede relatieve luchtvochtigheid in de eierbewaarplaats is 75 tot 80 %. 

Mogelijkheden om extra vocht toe te voegen zijn het nat houden van de vloer, het plaatsen van waterbakken op een verwarmingsbron of het installeren van een luchtbevochtiger. Hoe minder men ventileert hoe beter de luchtvochtigheid op peil kan worden gehouden. 

Het keren van broedeieren wordt vaak overdreven. Worden de eieren minder dan 7 dagen bewaard dan is tussentijds keren overbodig.

Legcapaciteit 

Wanneer we eenmaal een goede manier hebben gevonden om een fokadministratie bij te houden, is het ook interessant om te weten wat de legcapaciteit van de hennen is. Dit is een item dat menig fokker over het hoofd ziet maar dat wel degelijk belangrijk is. Want wat heb je aan een fraaie hen als het beste dier bijna niet voor nakomelingen zorgt? 

Het bijhouden van de legprestaties is vrij eenvoudig. Gewoon voor ieder gelegd ei een kruisje zetten op een lijst met ringnummers. Dit moet u ongeveer 2 maanden volhouden (maart en april zijn hiervoor goede maanden) en u kunt zien welke hennen goed en welke minder goed leggen. Vergelijk deze uitkomsten eens met andere fokkers die hetzelfde ras fokken, dan kunt weten of u in de goede richting zit.

De broedmachine in 

Wanneer we de eieren in de broedmachine leggen, dan is het prettig alle eieren van een hen bij elkaar te leggen. Dit doen we in de uitkomstlade weer, het liefst in aparte vakjes. Om de registratie goed bij te kunnen houden zijn er diverse merken in de handel. Zo zijn er de kleine knijpringetjes met een nummer, of de gekleurde ringen. Zelf maak ik altijd gebruik van vleugelmerken met een uniek nummer. Deze worden in de vleugel aangebracht en kunnen zonder problemen blijven zitten tot het kuiken zijn oorspronkelijke vaste voetring krijgt.

Copyright ©  2018  PKV Nieuwkoop en Omstreken
Alle rechten voorbehouden.
Gemaakt door Rednose © 2015